HIFU ทำงานอย่างไร?
HIFU ส่งพลังงานอัลตราซาวด์ไปรวมที่จุดโฟกัสใต้ผิว ทำให้เกิดความร้อนเฉพาะจุดเพื่อกระตุ้นการเปลี่ยนแปลงและการสร้างคอลลาเจนใหม่ ผิวจึงอาจค่อย ๆ ดูแน่นและกระชับขึ้น โดยไม่ต้องมีแผลผ่าตัด
หัวเครื่องแต่ละชนิดส่งพลังงานที่ระดับต่างกัน แพทย์ต้องเลือกให้เหมาะกับเนื้อเยื่อของแต่ละบริเวณ ไม่ใช่ยิ่งลึกยิ่งดี หรือทุกคนต้องลงถึง ชั้น SMAS จึงจะเห็นผล
HIFU, Ultraformer III และ Ultherapy Prime เหมือนกันไหม?
HIFU เป็นชื่อเทคโนโลยี ไม่ใช่เครื่องรุ่นเดียว ส่วนชื่อเครื่องและคำเรียกคลื่นเสียงโฟกัสแต่ละระบบมีรายละเอียดต่างกัน เช่น
- Ultraformer III: ใช้ Micro & Macro Focused Ultrasound หรือ MMFU และมีหัวหลายระดับให้เลือกตามบริเวณที่รักษา ข้อมูลรุ่น III ไม่ควรนำไปใช้แทนรุ่นอื่นโดยอัตโนมัติ
- Ultherapy Prime: ใช้ Microfocused Ultrasound with Visualization หรือ MFU-V มีภาพอัลตราซาวด์ช่วยให้แพทย์ดูชั้นเนื้อเยื่อระหว่างทำ จึงไม่ควรเหมารวมกับ HIFU ทุกระบบ
ส่วน RF ใช้พลังงานคลื่นวิทยุ ซึ่งต่างจากอัลตราซาวด์ หากกำลังเลือกระหว่างสองวิธี ดู ข้อแตกต่างและเกณฑ์เลือก HIFU กับ RF โดยไม่ตัดสินจากชื่อเครื่องหรือความลึกเพียงอย่างเดียว
HIFU เหมาะกับใคร และทำบริเวณไหนได้บ้าง?
อาจเป็นทางเลือกสำหรับผู้ใหญ่ที่มีความหย่อนคล้อยเล็กน้อยถึงปานกลาง เช่น กรอบหน้าเริ่มไม่ชัด หรือผิวใต้คางและลำคอไม่กระชับ ควรดูปัญหาและโครงสร้างใบหน้าจริงมากกว่าใช้อายุเป็นเกณฑ์ หากผิวหย่อนมาก ผลอาจไม่เพียงพอและไม่เทียบเท่าการผ่าตัดดึงหน้า
บริเวณที่รักษาได้ขึ้นอยู่กับรุ่นและหัวเครื่อง การใช้กับลำตัวต้องตรวจข้อบ่งใช้แยกต่างหาก ส่วนการยกคิ้วไม่ได้แปลว่าใช้บนเปลือกตาได้ เช่น คู่มือ Ultherapy ระบุให้หลีกเลี่ยงดวงตา เปลือกตา และภายในขอบกระดูกเบ้าตา
การยกกระชับไม่ใช่การลดไขมันเสมอไป หากกังวลเหนียง แก้มตอบ หรือร่องแก้ม ควรให้แพทย์แยกว่าปัญหามาจากผิว ไขมัน หรือโครงสร้างส่วนอื่นก่อน ไม่ควรเลือก HIFU เพียงเพราะต้องการให้หน้าเล็กลง
HIFU เห็นผลเมื่อไหร่ อยู่ได้นานไหม และต้องทำกี่ครั้ง?
ผลจากการปรับโครงสร้างคอลลาเจนมักค่อย ๆ พัฒนาในช่วงหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน และไม่คงอยู่ถาวร ความรู้สึกตึงทันทีหลังทำไม่ได้ยืนยันผลสุดท้าย ควรประเมินร่วมกับภาพก่อนและหลังในเงื่อนไขใกล้เคียงกัน
จำนวนครั้งและระยะห่างขึ้นอยู่กับเครื่อง บริเวณที่ทำ ระดับความหย่อน และผลที่ยังคงอยู่ ไม่มีตารางทำซ้ำตามอายุที่ใช้ได้กับทุกคน ควรนัดประเมินก่อนทำซ้ำหรือเพิ่มหัตถการ
งานวิจัยสนับสนุนว่าคลื่นเสียงโฟกัสอาจช่วยยกกระชับได้ แต่ผลจากการศึกษาเครื่องหนึ่งไม่ใช่หลักประกันของทุกเครื่อง เช่น งานติดตามผู้เข้าร่วม 35 คนพบการยกคิ้วหลังทำ 90 วัน เป็นการศึกษาขนาดเล็กที่ไม่มีกลุ่มควบคุม จึงไม่ยืนยันผลระยะยาวหรือผลทั่วใบหน้าของเครื่องทุกรุ่น
HIFU เจ็บไหม อันตรายหรือไม่?
ระหว่างทำอาจรู้สึกจี๊ด ร้อน ตึง หรือเจ็บได้ ควรถามแพทย์เรื่องการจัดการความเจ็บก่อนเริ่ม หลังทำอาจมีแดง บวม ช้ำ หรือกดเจ็บ แม้หลายคนกลับไปทำกิจวัตรได้เร็ว แต่ไม่ควรรับประกันว่าไม่เจ็บหรือไม่ต้องพักฟื้นทุกคน
ความเสี่ยงสำคัญ ได้แก่ แผลไหม้ แผลเป็น และผลต่อเส้นประสาท เช่น ชาหรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง นอกจากนี้มีรายงานหลังวางตลาดของ MFU-V เรื่องไขมันหรือปริมาตรใต้ผิวลดลงและสีผิวเปลี่ยน ข้อมูลรายงานเหล่านี้ใช้บอกอัตราเกิดหรือพิสูจน์สาเหตุในทุกกรณีไม่ได้ แต่ไม่ควรมองข้าม
หากปวดหรือแสบรุนแรงขึ้น มีตุ่มพอง ผิวเปลี่ยนสี ชา หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง ให้ติดต่อแพทย์โดยเร็ว ไม่เหมารวมว่าเป็นการสร้างคอลลาเจนตามปกติ หากตามัวหรือการมองเห็นเปลี่ยน ให้รับการประเมินทันที
ใครต้องระวังหรือควรเลื่อนการทำ HIFU?
- ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร: ควรเลื่อนหัตถการเพื่อความงามและปรึกษาแพทย์ เพราะข้อมูลความปลอดภัยของหลายระบบยังไม่เพียงพอ
- มีแผล ผื่น การติดเชื้อ หรือสิวอักเสบรุนแรงบริเวณที่จะทำ: ให้แพทย์ประเมินและรักษาปัญหาผิวก่อน
- มีอุปกรณ์หรือโลหะฝังในร่างกาย: ต้องแจ้งชนิดและตำแหน่ง เช่น คู่มือ Ultherapy มีข้อห้ามสำหรับอุปกรณ์ทำงานด้วยไฟฟ้า เช่น เครื่องกระตุ้นหัวใจ หรือโลหะฝังในบริเวณรักษา ต้องตรวจข้อห้ามของเครื่องที่จะใช้เสมอ
- มีโรคประจำตัวหรือใช้ยาประจำ: แจ้งประวัติแผลหายช้า เบาหวาน โรคภูมิคุ้มกัน เลือดออกง่าย ยาต้านการแข็งตัวของเลือด และการแพ้ยา ไม่หยุดยาประจำเอง
เตรียมตัวและดูแลหลังทำ HIFU อย่างไร?
ก่อนทำ ควรให้แพทย์ประเมินผิว อธิบายเป้าหมายและข้อจำกัดของเครื่อง รวมถึงแจ้งประวัติฟิลเลอร์ โบท็อกซ์ ร้อยไหม เลเซอร์ หรือการผ่าตัดบริเวณเดียวกัน เพื่อวางแผนอย่างเหมาะสม
- หลังทำดูแลผิวอย่างอ่อนโยน ใช้มอยส์เจอไรเซอร์และผลิตภัณฑ์ตามคำแนะนำ ไม่ขัดถูผิวที่ระคายเคือง
- หลบแดดและใช้ครีมกันแดดเมื่อผิวพร้อม หากมีแผลหรือผิวไหม้ ให้แพทย์ประเมินก่อนทาผลิตภัณฑ์
- ถามแพทย์ว่าเริ่มแต่งหน้า ใช้กรดผลัดผิวหรือเรตินอยด์ และกลับไปทำกิจกรรมตามปกติได้เมื่อใด โดยดูอาการจริงหลังทำ
หากจะทำร่วมกับหัตถการอื่น ให้แพทย์จัดลำดับและระยะห่างตามชนิดเครื่อง ผลิตภัณฑ์ที่เคยฉีด และบริเวณรักษา ไม่มีช่วงเว้นระยะเดียวที่ใช้ได้กับทุกกรณี และไม่ควรทำหลายหัตถการเพียงเพื่อเร่งผล
HIFU ราคาเท่าไหร่ และต้องใช้กี่ช็อต?
ราคาแตกต่างตามรุ่นเครื่อง บริเวณและแผนการรักษา ควรขอราคารวมค่าแพทย์ หัวรักษา ยา และการติดตามผลก่อนตัดสินใจ ไม่ใช้ราคาถูกหรือแพงเป็นหลักฐานว่าเครื่องแท้หรือได้ผลดีกว่า
จำนวนช็อตหรือไลน์อย่างเดียวบอกผลไม่ได้ เช่น แพ็กเกจ 100 ไลน์จะเหมาะหรือไม่ต้องดูบริเวณและเป้าหมายที่ทำร่วมด้วย หน่วยช็อตและไลน์ของต่างระบบไม่ควรถูกเทียบเป็นสิ่งเดียวกัน และจำนวนมากกว่าไม่ได้แปลว่าเหมาะกว่าหรือปลอดภัยกว่า
เลือกคลินิกทำ HIFU อย่างไร?
- ตรวจสอบใบอนุญาตสถานพยาบาล ชื่อแพทย์ และประสบการณ์กับเครื่องรุ่นที่จะใช้
- ขอชื่อรุ่น ผู้ผลิต และข้อมูลที่ตรวจสอบแหล่งที่มาของเครื่องได้ ไม่พิจารณาจากโลโก้หรือคำว่า “ผ่านมาตรฐาน” อย่างเดียว
- เลือกที่มีการประเมินก่อนทำ อธิบายความเสี่ยง ทางเลือก และผลที่คาดหวังได้ โดยไม่รับประกันผลจากภาพรีวิว
- มีแผนติดตามผลและช่องทางติดต่อเมื่อมีอาการผิดปกติ
หากต้องการประเมินทางเลือก สามารถ ติดต่อ Smooth Clinic เพื่อนัดปรึกษาแพทย์
เอกสารอ้างอิง
- American Academy of Dermatology. Many ways to firm sagging skin.
- Merz Aesthetics. Ultherapy และ Ultherapy Prime: Instructions for Use. ข้อมูลเทคโนโลยี ข้อห้าม และความปลอดภัย
- CLASSYS. ULTRAFORMER III: Product Overview.
- Alam M, et al. Ultrasound tightening of facial and neck skin: a rater-blinded prospective cohort study. J Am Acad Dermatol. 2010;62(2):262–269. doi:10.1016/j.jaad.2009.06.039.