แสง UV คืออะไร? รู้จัก UVA, UVB และ UV Index

ใช้เวลาอ่านประมาณ ... นาที
แสง UV คืออะไร

แสง UV หรือรังสีอัลตราไวโอเลต (Ultraviolet) เป็นรังสีที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่าและพบได้ในแสงแดด หากได้รับมากเกินไปอาจทำให้ผิวไหม้ เกิดริ้วรอยก่อนวัย และเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งผิวหนัง UV แบ่งเป็น UVA, UVB และ UVC โดยรังสีจากดวงอาทิตย์ที่มาถึงผิวโลกคือ UVA และ UVB ส่วน UVC ถูกชั้นบรรยากาศดูดซับไว้

Insight Guide About แสง UV คืออะไร? รู้จัก UVA, UVB และ UV Index

UVA และ UVB ต่างกันอย่างไร?

  • UVA: มีความยาวคลื่นยาวกว่า UVB และลงลึกถึงชั้นหนังแท้ เกี่ยวข้องกับผิวเสื่อมจากแสงแดด ริ้วรอย และการเปลี่ยนแปลงของเม็ดสี สามารถผ่านกระจกหน้าต่างทั่วไปได้บางส่วน
  • UVB: กระทบผิวหนังชั้นนอกเป็นหลัก เป็นสาเหตุสำคัญของผิวไหม้แดด และกระตุ้นการสร้างเม็ดสีที่ทำให้ผิวคล้ำตามมา

ทั้ง UVA และ UVB ทำให้ผิวเสียหายและเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งผิวหนังได้ จึงควรป้องกันทั้งสองชนิด แม้ผิวยังไม่แดงหรือแสบก็ไม่ได้แปลว่าไม่ได้รับผลกระทบจาก UV

ดัชนี UV (UV Index) คืออะไร?

UV Index เป็นค่าที่บอกระดับรังสี UV และความเสี่ยงต่อผิวกับดวงตาในช่วงเวลานั้น ยิ่งค่าสูง ยิ่งเกิดอันตรายได้เร็วขึ้น

  • 0–2: ต่ำ ความเสี่ยงในสภาวะทั่วไปค่อนข้างต่ำ
  • 3–5: ปานกลาง ควรเริ่มใช้การป้องกันแดดเมื่ออยู่กลางแจ้ง
  • 6–7: สูง ลดการอยู่กลางแดด โดยเฉพาะช่วงใกล้เที่ยง และใช้การป้องกันหลายวิธีร่วมกัน
  • 8–10: สูงมาก หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแดดช่วงใกล้เที่ยงหากทำได้
  • 11 ขึ้นไป: สูงจัด ต้องระวังเป็นพิเศษและลดการสัมผัสแดดให้มากที่สุด

WHO แนะนำให้ป้องกันแดดเมื่อ UV Index ตั้งแต่ 3 ขึ้นไป ควรเช็กค่าตามพื้นที่และเวลาที่จะออกไปทำกิจกรรม เพราะรังสี UV เปลี่ยนตามเวลา ฤดูกาล และสภาพแวดล้อม ไม่ควรใช้ตัวเลขนี้คำนวณว่าอยู่กลางแดดได้อย่างปลอดภัยกี่นาที

รังสี UV ส่งผลต่อผิวและดวงตาอย่างไร?

  • ผิวไหม้แดด: อาจมีรอยแดง แสบ ลอก หรือพองหลังได้รับ UV มากเกินไป
  • ริ้วรอยและความหย่อนคล้อย: การรับแสงแดดสะสมทำให้โครงสร้างผิวเสื่อม รวมถึง อีลาสตินที่ช่วยให้ผิวยืดหยุ่น
  • สีผิวไม่สม่ำเสมอ: แสงแดดอาจกระตุ้น ฝ้า และทำให้ จุดด่างดำ เด่นขึ้น แต่รอยคล้ำแต่ละชนิดมีสาเหตุและวิธีดูแลต่างกัน
  • ดวงตา: การได้รับ UV มากเกินไปอาจทำให้กระจกตาอักเสบ และการสัมผัสสะสมสัมพันธ์กับต้อกระจกและต้อเนื้อ

หากไฝหรือรอยบนผิวเปลี่ยนสี รูปร่าง หรือขนาด ควรพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินก่อนเลือกทำหัตถการด้านความงาม

ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับรังสี UV

  • อากาศครึ้มแปลว่า UV ต่ำเสมอ: ไม่จริง รังสี UV ยังผ่านเมฆได้ และบางวันอาจมีระดับสูงแม้อากาศไม่ร้อน
  • อยู่ในอาคารหรือรถยนต์แล้วไม่ต้องระวัง: UVA ผ่านกระจกได้บางส่วน หากนั่งใกล้หน้าต่างที่แดดส่องถึงนาน ๆ ควรใช้ม่านหรือป้องกันผิวให้เหมาะกับแสงแดดที่ได้รับ
  • SPF สูงป้องกันได้ทั้งวัน: ไม่จริง เมื่ออยู่กลางแจ้งยังต้องทาซ้ำประมาณทุก 2 ชั่วโมง และหลังว่ายน้ำหรือเหงื่อออกมากตามฉลากผลิตภัณฑ์

วิธีป้องกันรังสี UVA และ UVB

  1. ลดเวลาสัมผัสแดดจัด: หาที่ร่มหรือเลื่อนกิจกรรมกลางแจ้งออกจากช่วงใกล้เที่ยง โดยดู UV Index ประกอบ
  2. ใช้เสื้อผ้าและอุปกรณ์ป้องกัน: สวมเสื้อแขนยาว หมวกปีกกว้าง และแว่นกันแดดที่ป้องกัน UVA และ UVB
  3. ทากันแดดบนผิวที่เสื้อผ้าปิดไม่ถึง: เลือก Broad-Spectrum SPF 30 ขึ้นไป ทาให้ทั่วและเพียงพอ รวมถึงหู คอ และหลังมือ หากว่ายน้ำหรือเหงื่อออกมากให้เลือกสูตรทนน้ำและทาซ้ำตามฉลาก

ครีมกันแดดเป็นส่วนหนึ่งของการป้องกัน ไม่ควรใช้เพื่อยืดเวลาอยู่กลางแดด อ่านวิธีเลือกค่า SPF, PA และปริมาณที่ใช้ได้ในบทความ SPF คืออะไร และเลือกกันแดดอย่างไร

ผิวไหม้แดดควรดูแลอย่างไร?

ออกจากแดด ประคบด้วยผ้าเย็นหรืออาบน้ำเย็นพอสบาย ทามอยส์เจอไรเซอร์ที่อ่อนโยน และดื่มน้ำให้เพียงพอ หากมีตุ่มพองอย่าเจาะหรือแกะ และหลีกเลี่ยงแดดซ้ำจนกว่าผิวจะดีขึ้น

ควรพบแพทย์หากผิวไหม้รุนแรงเป็นบริเวณกว้าง มีไข้สูง ขาดน้ำ หรือปวดมากต่อเนื่อง ส่วนฝ้า รอยคล้ำ หรือริ้วรอยที่สะสมจากแสงแดดควรประเมินตามปัญหา ไม่จำเป็นต้องเริ่มด้วยเลเซอร์หรือหัตถการในทุกคน

หากมีปัญหาผิวจากแสงแดด สามารถ ปรึกษาแพทย์ที่ Smooth Clinic เพื่อประเมินสาเหตุและแนวทางดูแลที่เหมาะกับผิว

เอกสารอ้างอิง

Verify the accuracy by
Latest Article Update: 11/13/2026
Dr.Chaiwat Songsiriphan
Doctor of Medicine (M.D.), Chiang Mai University
Aesthetic & Skin | Medical ID. 48703
Blog

More Related Articles