SPF คืออะไร?
SPF (Sun Protection Factor) คือค่าที่บอกระดับการปกป้องผิวจากรังสี UV ที่ทำให้เกิดผิวไหม้แดด โดยเกี่ยวข้องกับรังสี UVB เป็นหลัก ยิ่งค่า SPF สูง ปริมาณรังสีที่ผ่านเข้าสู่ผิวภายใต้เงื่อนไขการทดสอบก็ยิ่งลดลงครับ
อย่างไรก็ตาม SPF เพียงอย่างเดียวไม่ได้บอกระดับการป้องกัน UVA จึงควรเลือกกันแดดที่ระบุ Broad-Spectrum หรือมีค่า PA เพื่อให้ปกป้องผิวได้ครอบคลุมมากขึ้น
SPF 30 กับ SPF 50 ต่างกันอย่างไร?
ความแตกต่างอยู่ที่ระดับการกรองรังสี UVB ครับ เมื่อทากันแดดในปริมาณมาตรฐานที่ใช้ทดสอบ จะมีประสิทธิภาพโดยประมาณดังนี้
| ค่า SPF | กรองรังสี UVB โดยประมาณ | ปริมาณ UVB ที่ผ่านถึงผิว |
|---|---|---|
| SPF 15 | 93.3% | 6.7% |
| SPF 30 | 96.7% | 3.3% |
| SPF 50 | 98% | 2% |
แม้ SPF 30 และ SPF 50 จะต่างกันเพียงประมาณ 1.3 จุดเปอร์เซ็นต์ในสัดส่วนรังสีที่กรองได้ แต่ SPF 50 ยอมให้ UVB ผ่านถึงผิวน้อยกว่าครับ
สำหรับใช้งานทั่วไป แนะนำ Broad-Spectrum SPF 30 ขึ้นไป ส่วนผู้ที่ต้องออกแดดจัดนาน ๆ อาจเลือก SPF 50 หรือ 50+ ร่วมกับการทาซ้ำอย่างเหมาะสม
ทั้งนี้ SPF 50 ไม่ได้หมายความว่าสามารถอยู่กลางแดดได้นาน 50 ชั่วโมงหรือไม่ต้องทาซ้ำครับ
UVA, UVB และ PA++++ คืออะไร?
- UVA: เกี่ยวข้องกับผิวแก่ก่อนวัย ริ้วรอย และการเปลี่ยนแปลงของเม็ดสี สามารถผ่านกระจกหน้าต่างทั่วไปได้บางส่วน
- UVB: เป็นสาเหตุสำคัญของผิวไหม้แดด และมีส่วนทำให้ผิวเสียหาย
- PA: เป็นระบบบอกระดับการป้องกัน UVA โดยเครื่องหมายบวกมากขึ้นหมายถึงระดับการป้องกันที่สูงขึ้น
- Broad-Spectrum: หมายถึงผลิตภัณฑ์ที่ป้องกันได้ทั้ง UVA และ UVB ตามเกณฑ์การทดสอบที่เกี่ยวข้อง
โดย PA++++ เป็นระดับการป้องกัน UVA สูงในระบบ PA ซึ่งอ้างอิงจากค่า UVA Protection Factor หรือ PPD ตั้งแต่ 16 ขึ้นไป
หากต้องการเข้าใจกลไกและผลกระทบของรังสีแต่ละชนิดเพิ่มเติม สามารถอ่านได้ที่ แสง UV คืออะไร? UVA และ UVB ต่างกันอย่างไร
Physical กับ Chemical Sunscreen ต่างกันอย่างไร?
ครีมกันแดดแบ่งตามสารกรองรังสี UV ได้เป็นสองกลุ่มหลัก โดยทั้งสองกลุ่มสามารถปกป้องผิวได้เมื่อเลือกผลิตภัณฑ์และใช้อย่างถูกต้องครับ
| ประเภท | ส่วนประกอบตัวอย่าง | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|
| Mineral / Physical | Zinc Oxide, Titanium Dioxide | มักเหมาะกับผิวไวต่อการระคายเคือง แต่บางสูตรอาจทิ้งคราบขาว |
| Chemical / Organic | สารกรอง UV เช่น Avobenzone และสารอื่นตามสูตร | มีเนื้อสัมผัสให้เลือกหลากหลาย บางสูตรบางเบาและไม่ทิ้งคราบขาว |
ความเข้าใจที่ว่า Physical Sunscreen ทำงานด้วยการสะท้อนแสงอย่างเดียวไม่ถูกต้องทั้งหมด เพราะสารกรองแสงแบบ Mineral ดูดซับรังสี UV เป็นหลัก และสะท้อนหรือกระเจิงบางส่วนด้วยครับ
การเลือกควรดูความสบายผิวและการระคายเคืองจริง ไม่จำเป็นต้องเลือก Chemical สำหรับผิวมัน หรือ Physical สำหรับผิวแพ้ง่ายทุกคนเสมอไป
เลือกครีมกันแดดให้เหมาะกับสภาพผิวอย่างไร?
| สภาพผิว | คุณสมบัติที่แนะนำ |
|---|---|
| ผิวมัน / เป็นสิวง่าย | เนื้อ Fluid หรือ Gel ที่สบายผิว และระบุ Non-comedogenic |
| ผิวแห้ง | เนื้อ Cream หรือ Lotion ที่มีสารให้ความชุ่มชื้น |
| ผิวแพ้ง่าย | สูตรปราศจากน้ำหอมและสารที่เคยกระตุ้นการระคายเคือง อาจพิจารณา Mineral Sunscreen |
| ผิวมีฝ้า / รอยดำ | Broad-Spectrum SPF 30+ และอาจเลือก Tinted Sunscreen ที่มี Iron Oxide |
สำหรับคนที่ไม่ชอบกันแดดเหนียว หน้าวาว หรือเป็นคราบ ควรลองเนื้อสัมผัสก่อนซื้อ โดยเลือกสูตรที่สามารถทาได้ในปริมาณเพียงพอและใช้อย่างต่อเนื่องทุกวันครับ
ต้องทาครีมกันแดดปริมาณเท่าไหร่?
ค่า SPF บนฉลากวัดจากการทาผลิตภัณฑ์ในปริมาณมาตรฐานประมาณ 2 มิลลิกรัมต่อตารางเซนติเมตร หากทาน้อยกว่าปริมาณที่ทดสอบ การปกป้องที่ได้รับจริงอาจลดลง
วิธีที่นิยมใช้กะปริมาณคือการบีบครีมกันแดดเป็นแนวยาวบน นิ้วชี้และนิ้วกลาง แต่เป็นเพียงวิธีกะคร่าว ๆ เพราะขนาดปากหลอดและเนื้อผลิตภัณฑ์แตกต่างกัน รวมถึงใบหน้าและลำคอแต่ละคนมีพื้นที่ไม่เท่ากันครับ
ควรทาให้ทั่วใบหน้า หู คอ และบริเวณที่สัมผัสแดด อย่าลืมข้างจมูก กรอบหน้า และหลังหู
ครีมกันแดดต้องทาซ้ำทุกกี่ชั่วโมง?
American Academy of Dermatology แนะนำให้ ทาซ้ำประมาณทุก 2 ชั่วโมงเมื่ออยู่กลางแจ้ง และทาซ้ำหลังว่ายน้ำหรือเหงื่อออกมากตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์
สำหรับผู้ที่อยู่ในอาคารตลอดวันโดยแทบไม่สัมผัสแสงแดด อาจไม่จำเป็นต้องทาซ้ำถี่เท่าการอยู่กลางแจ้ง แต่ถ้าทำงานติดหน้าต่างหรือออกไปกลางแดดระหว่างวัน ควรประเมินการทาซ้ำตามการสัมผัสแสงจริงครับ
แม้ใช้สูตร Water Resistant ก็ยังต้องทาซ้ำ เพราะไม่มีกันแดดชนิดใดกันน้ำหรือกันเหงื่อได้ตลอดเวลา
หลังทำเลเซอร์ควรใช้ SPF เท่าไหร่?
หลังทำเลเซอร์หรือหัตถการบางชนิด ผิวอาจไวต่อการระคายเคืองและเสี่ยงเกิดรอยดำหลังการอักเสบ (Post-inflammatory Hyperpigmentation) ได้มากขึ้น
โดยทั่วไปควรใช้ Broad-Spectrum SPF 30 ขึ้นไป และเลือกสูตรอ่อนโยนตามคำแนะนำของแพทย์ แต่หากเพิ่งทำเลเซอร์ที่ทำให้ผิวเป็นแผลหรือต้องพักฟื้น ควรสอบถามแพทย์ว่าควรเริ่มทากันแดดเมื่อใด ไม่ควรทาผลิตภัณฑ์ทั่วไปลงบนแผลที่ยังไม่พร้อมครับ
สำหรับผู้ที่ทำ Sylfirm X Plus หรือหัตถการที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพผิว ควรปฏิบัติตามคำแนะนำเฉพาะหลังทำและหลีกเลี่ยงแสงแดดจัดในช่วงฟื้นตัว
SPF ช่วยป้องกันฝ้าและจุดด่างดำได้ไหม?
การป้องกันแสงแดดเป็นส่วนสำคัญของการดูแลฝ้าและรอยดำ เพราะรังสี UV สามารถกระตุ้นการเปลี่ยนแปลงของเม็ดสี และทำให้รอยเดิมเข้มขึ้นได้ครับ
สำหรับผู้ที่มีฝ้า American Academy of Dermatology ยังแนะนำให้พิจารณา Tinted Sunscreen ที่มี Iron Oxide เพราะแสงที่มองเห็นได้ (Visible Light) โดยเฉพาะในผู้ที่มีสีผิวเข้ม อาจกระตุ้นให้ฝ้าและรอยดำเด่นขึ้นได้
สามารถอ่านสาเหตุและวิธีดูแลเพิ่มเติมได้ที่ ฝ้าเกิดจากอะไร และรักษาอย่างไร หรือ จุดด่างดำเกิดจากอะไร
ก่อนซื้อครีมกันแดดควรดูอะไรบ้าง?
- SPF 30 ขึ้นไป สำหรับการปกป้องทั่วไป
- Broad-Spectrum หรือค่า PA เพื่อดูการป้องกัน UVA
- Water Resistant หากต้องเล่นกีฬา ว่ายน้ำ หรือเหงื่อออกมาก
- เนื้อสัมผัส เลือกสูตรที่ใช้ในปริมาณเพียงพอได้จริง
- ส่วนประกอบ หลีกเลี่ยงสารที่เคยทำให้ผิวแพ้หรือระคายเคือง
- ฉลากและวันหมดอายุ ตรวจสอบข้อมูลผลิตภัณฑ์ก่อนใช้
สรุป
SPF เป็นค่าที่บอกระดับการป้องกันผิวไหม้จากรังสี UV โดยเน้น UVB เป็นหลัก ส่วนการป้องกัน UVA ต้องพิจารณา Broad-Spectrum หรือค่า PA ร่วมด้วย
สำหรับประเทศไทย แนะนำให้เลือกกันแดด Broad-Spectrum SPF 30 ขึ้นไป โดยผู้ที่ต้องออกแดดจัดหรือทำกิจกรรมกลางแจ้งนาน ๆ อาจพิจารณา SPF 50+ และ Water Resistant เพิ่มเติม
แต่สิ่งสำคัญไม่แพ้ตัวเลขคือ การทาให้เพียงพอ ทาให้ทั่ว และทาซ้ำตามการสัมผัสแดด เพราะครีมกันแดดที่เหมาะที่สุดคือสูตรที่คุณใช้ได้อย่างสม่ำเสมอครับ
หากมีฝ้า รอยดำ หรือผิวระคายเคืองหลังหัตถการ สามารถปรึกษาแพทย์ที่ Smooth Clinic เพื่อเลือกแนวทางดูแลผิวและการป้องกันแดดที่เหมาะสมได้ครับ
โทร: 088-121-8888
LINE OA: @smoothclinic
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ SPF
SPF 50 ดีกว่า SPF 30 ไหม?
SPF 50 กรอง UVB ได้มากกว่า แต่ไม่ได้หมายความว่าทาแล้วไม่ต้องเติมกันแดดครับ ควรพิจารณาทั้งการป้องกัน UVA ปริมาณที่ทา และกิจกรรมที่ต้องเจอแดดร่วมด้วย
SPF 50 อยู่ได้กี่ชั่วโมง?
ตัวเลข SPF ไม่ใช่จำนวนชั่วโมงที่ปกป้องได้ เมื่ออยู่กลางแจ้งควรทาซ้ำประมาณทุก 2 ชั่วโมง และหลังว่ายน้ำหรือเหงื่อออกมากตามฉลากผลิตภัณฑ์
SPF 50 PA++++ หมายถึงอะไร?
SPF 50 บอกระดับการป้องกันผิวไหม้จาก UVB ส่วน PA++++ บอกระดับการป้องกัน UVA ที่สูงในระบบ PA ครับ
อยู่ในบ้านต้องทาครีมกันแดดไหม?
ขึ้นอยู่กับการสัมผัสแสง หากนั่งใกล้หน้าต่างที่มีแสงแดดส่องถึง ควรพิจารณาการป้องกัน UVA แต่ถ้าแทบไม่มีแสงแดดเข้าถึง ความจำเป็นในการทาซ้ำอาจน้อยกว่าการอยู่กลางแจ้งครับ
กันแดด Physical ดีกว่า Chemical ไหม?
ไม่มีชนิดใดดีที่สุดสำหรับทุกคน ทั้งสองประเภทสามารถป้องกัน UV ได้ดีหากมี SPF และ Broad-Spectrum เหมาะสม โดย Mineral Sunscreen อาจเหมาะกับผู้ที่ผิวไวต่อสารกรองแสงบางชนิด
ครีมกันแดดช่วยลดฝ้าได้ไหม?
ช่วยลดการกระตุ้นฝ้าจากแสงแดดและสนับสนุนการรักษา แต่ไม่ได้ทำให้ฝ้าทุกชนิดหายด้วยกันแดดเพียงอย่างเดียวครับ
เอกสารอ้างอิง
- American Academy of Dermatology (AAD). How to Apply Sunscreen.
- American Academy of Dermatology (AAD). How to Decode a Sunscreen Label.
- U.S. Food and Drug Administration (FDA). Questions and Answers About Sunscreen Labeling and SPF.
- DermNet. Sunscreens: A Complete Overview.
- American Academy of Dermatology (AAD). Melasma: Self-care and Sun Protection.
- Wanitphakdeedecha R, et al. The Use of Sunscreen Starting on the First Day After Ablative Fractional Skin Resurfacing. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. 2014.